„ł I. Krasicki. Monachomachia. Wrocław 1977. Oczywiście, nie tylko z tej lektury czerpiemy wiadomości o zakonach i byłby pożałowania godny ten. kto widziałby zakony wyłącznie przez pryzmat karafki i szklanicy. Dziś pijaństwo w zakonach polskich (ale chyba nic tylko) jest rzeczą nieznaną, a i dawniej był to pewien zwyrodniały margines, nie stanowiący zresztą nadzwyczajnego kuriozum na tle epoki.
Ten pozornie śmieszny, lecz głęboko ponury obraz ciemnoty i obłędnego pijaństwa szerzący się w zakonach (i poza nimi) został skreślony w osiemnastowiecznej Europie, zwanej oświeconą. Jest on tak sugestywny i, generalnie rzecz biorąc, w odniesieniu do XVIII wieku prawdziwy, że często bezwiednie przenosimy go na całe dzieje klasztorów. Tymczasem nie zawsze działo się w zakonach tak, jak w wieku XVIII. Tysiąc lat wcześniej zakony powstawały na zasadzie reakcji przeciw ciemnocie, pijaństwu kleru, upadkowi obyczajów. W X wieku bracia zakonni świecili przykładem na cały chrześcijański świat. Zgromadzenia zakonne powstawały nie w innym, ale w tym celu. aby dawać przykład życia cnotliwego, ukazywać na żywych przykładach vita aposiolica. Długa droga wiodła do smutnego stanu, gdy w jednym z podupadłych, prowincjonalnych polskich miasteczek, oprócz ruin starego zamczyska“(13)